'A Long Shadow' in het Met: naoorlogs Japan in fotoboeken

Foto's van Shōmei Tōmatsu, Yamashiro Chikako en Ishiuchi Miyako, naast elkaar
Foto's: Shōmei Tōmatsu, Yamashiro Chikako en Ishiuchi Miyako, via MISA SHIN GALLERY |
Tot en met 2 mei 2027 toont het Metropolitan Museum of Art naoorlogse Japanse fotografie, met veel zeldzame boeken. Met werk van onder anderen Tōmatsu Shōmei, Ishikawa Mao, Ishiuchi Miyako en Yamashiro Chikako.

Sinds 12 november 2026 is in het Metropolitan Museum of Art in New York de tentoonstelling A Long Shadow: Postwar Japan Through the Lens te zien. De presentatie hangt tot en met 2 mei 2027 in Gallery 851 van The Met Fifth Avenue en is te bezoeken met een gewoon museumkaartje. Volgens het museum is het de eerste tentoonstelling over Japanse fotografie in het Met sinds 1995. Het is ook de tweede waarin veel zeldzame boeken te zien zijn.

Een land onder bezetting

De tentoonstelling gaat over de decennia na de Tweede Wereldoorlog. Japan stond toen onder Amerikaanse militaire bezetting en veranderde ingrijpend, politiek, economisch en maatschappelijk. Okinawa krijgt bijzondere aandacht. De Verenigde Staten hielden de eilandengroep tot 1972 bezet, en het grootste deel van de Amerikaanse militairen in Japan zit daar nog altijd. Daarnaast gaat het over de stadjes rond de bases. Voor veel fotografen stonden die plekken voor de botsing tussen traditie en modernisering, tussen Japan en het Westen.

De werken komen uit de eigen collectie van het Met. Het museum laat zien dat fotografie deze periode niet alleen vastlegde, maar ook bepaalde hoe mensen haar zagen. Fotografen lieten de afstandelijke stijl van de oorlogs- en naoorlogse reportage los en fotografeerden vanuit hun eigen ervaring.

De fotografen

Tōmatsu Shōmei staat centraal. Hij fotografeerde hoe Amerikaanse en Japanse cultuur samenkwamen in de gemeenschappen rond de Amerikaanse bases. Zijn foto Hateruma Island uit 1971 is het beeld waarmee de tentoonstelling naar buiten treedt. De afdruk is een bruikleen van David Dechman en Michel Mercure. Misa Shin Gallery, die Tōmatsu vertegenwoordigt, brengt de tentoonstelling vooral als een presentatie van zijn landschappen en zijn foto's uit de basissteden.

Ishikawa Mao, Ishiuchi Miyako en Tokiwa Toyoko onderzochten wat de bezetting betekende voor vrouwen. Ze fotografeerden hun eigen leven en dat van vriendinnen en familie. De Okinawaanse fotograaf Yamashiro Chikako trekt de lijn door naar nu: zij laat zien hoe de oorlog nog altijd doorwerkt in het dagelijks leven. Het museum toont ook een groep nieuwe aanwinsten, onder meer van Tōmatsu, Ishikawa en Ishiuchi.

Waarom verzamelaars dit moeten zien

Voor verzamelaars van fotoboeken is vooral interessant hoeveel ruimte het museum geeft aan drukwerk. Het Met zet de maandelijkse fototijdschriften en fotoboeken uit die jaren centraal. Daarin verschenen beeldessays die lezers hielp een snel veranderend land te begrijpen. Voor veel van deze fotografen was het boek of het tijdschrift de plek waar hun werk voor het eerst te zien was, niet de museumwand. Met zoveel zeldzame boeken bij elkaar is dit een goede gelegenheid om die uitgaven als object te bekijken.

De tentoonstelling is mogelijk gemaakt door Joyce Frank Menschel.

Bronnen

Boeken van Tōmatsu Shōmei, Ishikawa Mao, Ishiuchi Miyako, Tokiwa Toyoko, Yamashiro Chikako

Alle boeken van Tōmatsu Shōmei, Ishikawa Mao, Ishiuchi Miyako, Tokiwa Toyoko, Yamashiro Chikako

Boeken in dit artikel